Nieuws.

Nieuwe Aanbestedingswet: meer kansen voor de markt

Op 1 april 2013 treedt de nieuwe Aanbestedingswet in werking. Daarmee lijken zich nieuwe kansen aan te dienen voor ondernemingen die voorheen bij (Europese) aanbestedingen aan het kortste eind trokken, bijvoorbeeld omdat zij vanwege de scherpe prijsconcurrentie of disproportionele selectie- of gunningscriteria buiten spel werden gezet.

De 'Aanbestedingswet 2012' vervangt in één keer het Bao, Bass en de Wira. Enkele veranderingen van belang voor de minder grote ondernemingen worden hieronder kort toegelicht.

Concurreren op kwaliteit (EMVI)
Bij Europese aanbestedingen is voortaan het uitgangspunt bij gunning de 'economisch meest voordelige inschrijving' (EMVI). Bij bouw- en renovatieprojecten zal naar verwachting EMVI de laagste prijs verdringen. De verlegging naar EMVI maakt het mogelijk dat ondernemingen die in het verleden niet goed op de prijs konden concurreren, na 1 april 2013 juist meer kansen lijken te krijgen. De grotere rol van kwaliteitsnormen bij de gunning zal ertoe leiden dat een hogere inschrijvingsprijs niet (zonder) meer, zoals tot nu toe, tot uitschakeling hoeft te leiden.

Maximum aan omzeteis en bankgarantie
Eisen, voorwaarden en criteria moeten in redelijke verhouding staan tot de opdracht. Het Aanbestedingsbesluit wijst hiervoor de 'Gids Proportionaliteit' (januari 2013) aan als richtsnoer. Een tweetal aspecten daaruit verdient hier nadere aandacht.
Geschiktheidseisen die aan ondernemingen worden gesteld mogen niet langer gericht zijn op de omzet. Tot nu toe worden er soms extreme omzeteisen gesteld. Aanbesteders blijken dat te doen om inschrijvers ervaring te laten aantonen. Maar juist kleinere bedrijven worden daarmee in feite steeds weer opnieuw buiten spel gezet.

Omzeteisen mogen niet zomaar worden gesteld. De Gids Proportionaliteit laat zien dat een omzeteis boven de 300% van de opdrachtwaarde niet toegestaan is. Hoge omzeteisen mogen alleen worden gesteld bij complexe projecten. De Gids Proportionaliteit maximeert bovendien zekerheidstellingen: een bankgarantie mag voortaan ten hoogste 5% van de opdrachtwaarde bedragen. Dat moet een al te grote aanslag op de liquiditeit van de onderneming voorkomen. Ook deze maximering geeft kleinere ondernemingen meer kans om effectief mee te dingen.

Toch clustering? Dan opsplitsing in percelen
Opdrachten mogen niet langer onnodig worden samengevoegd. Opdrachten mogen nog wel worden geclusterd, maar de aanbestedende dienst moet daarvoor heel goede redenen aanvoeren. Voorwaarde is dat het moet gaan om logisch samenhangende en onlosmakelijk met elkaar verbonden onderdelen. De positie van het MKB moet zijn afgewogen voordat toch wordt gekozen voor clustering. En als er wordt geclusterd, dan is opsplitsing in percelen uitgangspunt. De Aanbestedingswet staat splitsen om onder de verplichting tot Europees aanbesteden te komen niet toe (artikel 2.14). Marktinperking moet worden voorkomen. Een realistische opsplitsing biedt meer kansen voor meer marktpartijen.

Terugdringen lasten inschrijvers
De nieuwe wet bevat ook maatregelen om de administratieve lasten en kosten voor inschrijvers terug te dringen:
– de 'Uniforme Eigen Verklaring' vervangt alle gevraagde bewijsstukken; alleen de winnende inschrijver hoeft die bewijsstukken te overleggen;
– de Gedragsverklaring Aanbestedingen is 2 jaar geldig en vervangt de Verklaring Omtrent Gedrag rechtspersoon;
– aanbestedingsstukken moeten kosteloos beschikbaar worden gesteld.

Proces-verbaal van de gunning
Een aanbestedende dienst moet voortaan een proces-verbaal opstellen over de gunning. Met name bij EMVI kan het lonen om te controleren of de vooraf bekend gemaakte gunningscriteria wel juist zijn toegepast en de motivering van het gunningsvoornemen deugdelijk is. Vraag er altijd naar bij de gunningbeslissing.

Luc Petersen

petersen@slangen-advocaten.nl

12 maart 2013

Overig nieuws

Meer nieuws
© 2011 Slangen Advocaten