Nieuws.

Jurisprudentiekatern 'Relativiteitsvereiste'

In dit jurisprudentiekatern staat het relativiteitsvereiste uit de Crisis- en herstelwet die op 31 maart 2010 in werking is getreden, centraal. Het relativiteitsvereiste gaat hoogstwaarschijnlijk definitief ingevoerd worden in het bestuursrecht via de Wet aanpassing bestuursprocesrecht, wat nu ter behandeling voorligt in de Eerste Kamer. Het relativiteitsvereiste houdt in dat een belanghebbende niet op elke rechtsregel of rechtsbeginsel een beroep kan doen. De betreffende rechtsregel moet namelijk het belang waarin de belanghebbende dreigt te worden geschaad, beschermen. Zelfs als het besluit overduidelijk in strijd is met wettelijke voorschriften, kan het in stand blijven door het relativiteitsvereiste (ABRvS 19 januari 2011 nr. 201006426/1/R2). De afgelopen maanden heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State ('de Afdeling') (ons hoogste bestuursrechtelijke rechtscollege voor omgevingszaken) een aantal interessante uitspraken gedaan over het relativiteitsvereiste.


In de uitspraak “Bond Heemschut/Gemeente Hulst” (ABRvS 18 januari 2011, nr. 201105439/1/R2) stelden bewoners beroep in tegen een bestemmingsplan. Zij wonen in de nabijheid van en hebben zicht op het plangebied. De bewoners vrezen verkeerstoename door een doorgaande weg die wordt aangelegd naar het plangebied. De woning van de bewoners is met die weg verbonden. De Afdeling oordeelde in deze zaak en heeft recent herhaald (ABRvS 28 maart 2012, nr. 201109828/1/A1) dat de bepalingen over geluidshinder ook zien op het waarborgen van een goed woon- en leefklimaat. Het relativiteitsvereiste kan in dit geval niet toegepast worden, omdat de geluidshinderbepalingen er mede toe strekken de bewoners te beschermen. Het bestemmingsplan wordt dan ook vernietigd.


In de uitspraak “weguitbreiding Schiphol-Amsterdam-Almere” (ABRvS 4 januari 2012, nr. 201104518/1/R4 en 201111577/1/R4) werd door onder andere omwonenden een beroep gedaan op natuurbeschermingsbepalingen. Deze bepalingen beschermen het algemene belang 'bescherming van natuur en landschap'. Het natuurbeschermingsgebied maakt onderdeel uit van de goede kwaliteit van de leefomgeving van de omwonenden. De belangen van omwonenden kunnen bij het behoud van die goede kwaliteit verweven zijn met de natuurbeschermingsbepalingen. Als sprake is van verwevenheid strekken de natuurbeschermingsbepalingen ook tot bescherming van het behoud van de goede kwaliteit van de leefomgeving. Het relativiteitsvereiste zou dan niet kunnen worden toegepast, zodat het besluit vernietigd zou moeten worden. In dit geval oordeelde de Afdeling echter dat bij een afstand van drie kilometer ten opzichte van het natuurbeschermingsgebied, geen sprake is van verwevenheid. Het relativiteitsvereiste mag toegepast worden en het besluit tot weguitbreiding kan in stand blijven.


In de uitspraak “appellant/Gemeente Best” (RvS 18 januari 2012, LJN BV 1212) ondervindt de eigenaar van een perceel trillingshinder van door het bestemmingsplan mogelijk gemaakte ontwikkelingen. De eigenaar had als belang dat zijn perceel gevrijwaard zou blijven van de invloed van woningbouw tegenover zijn perceel. De eigenaar kon zich in dit geval niet beroepen op de normen die zien op het voorkomen van trillingshinder. De wettelijke voorschriften die zien op het beperken van trillingshinder, beschermen niet het belang dat zijn perceel gevrijwaard blijft van de invloed van woningbouw. Het relativiteitsvereiste kan in dit geval toegepast worden, zodat het bestemmingsplan in stand kan blijven.


Ondanks het relativiteitsvereiste kan een belanghebbende een ruimtelijke ontwikkeling voorkomen als hij zich beroept op wettelijke voorschriften die zien op het belang waarin hij dreigt te worden geschaad. Uit de in het voorgaande behandelde uitspraken kan worden afgeleid dat de belanghebbende zal moeten aantonen dat de voorschriften waarop hij zich beroept ook tot doel hebben het waarborgen van een goed woon- en leefklimaat. Indien de belanghebbende een beroep doet op natuurbeschermingsbepalingen, moet het natuurbeschermingsgebied zich niet te ver van de woning bevinden.

Fiona Sassen
sassen@slangen-advocaten.nl

Overig nieuws

Meer nieuws
2011 Slangen Advocaten